Anemija

Šta je anemija ili malokrvnost?
Anemija je bolest koja nastaje zbog nedovoljne mase crvenih krvnih zrnaca-eritrocita, zbog čega eritrocit nije u stanju da prenese dovoljne količine kiseonika ostalim ćelijama organizma. Može biti veoma ozbiljno stanje koje ponekad značajno utiče na život,a javlja se samostalno ili u sklopu drugih bolesti.

Kako posumnjati na anemiju? Koji su to simptomi?
Anemiju je ponekad teško otkriti pošto su simptomi na početku vrlo blagi i mogu se zameniti sa nekim tegobama u drugim stanjima ili bolestima. Ona ponekad može biti toliko izražena da onemogućava bavljenje osnovnim životnim aktivnostima, dovodi do mentalne i fizičke slabosti,a pogoršava i tegobe koje se javljaju u drugim bolestima.

Simptomi anemije su:

Veoma je važno u slučaju ovih simtoma obratiti se lekaru, koji će uraditi pregled i pretrage i ustanoviti da li se radi o anemiji ili o nečemu drugom.

Kako znamo da je reč o anemiji?
Lekar u razgovoru sa pacijentom o njegovim tegobama, uzimanjem anamneze i nakon fizikalnog pregleda upućuje pacijenta na vađenje krvi i izradu krvne slike. Iz krvne slike lekar saznaje broj eritrocita, njihovu veličinu i oblik, njihov procentualni udeo u krvi-hematokrit, količinu hemoglobina-proteina koji prenosi kiseonik i druge materije a nalazi se u eritrocitu,kao i još neke fizičke karakteristike ćelija krvi. Dakle, dijagnoza anemije se postavlja na osnovu prisutnog kliničkog anemijskog sindroma i osnovnih parametara krvne slike-sniženog broja eritrocita, snižene koncentracije hemoglobina i smanjenih vrednosti hematokrita.

Koji su uzroci anemije?
Bitno je znati da se relativna anemija može javiti u nekim fiziološkim stanjima kao što je trudnoća, nakon nekog fizičkog napora kod sportista-najčešće kod atletičara, kao i kod astronauta nakon leta.
Pre nego što se pristupi lečenju veoma je važno najpre utvrditi uzrok anemije. Anemija se javlja iz više razloga:

Urođene anemije se manifestuju još u detinjstvu, njih je neophodno lečiti i odlaziti na redovne kontrole kod hematologa.

Anemija zbog gubitka krvi je najčešća kod žena u generativnom periodu i najčešće je posledica učestalih i obilnih menstrualnih krvarenja. Ova anemija se obično dobro rešava uz nadoknadu gvožđa u periodu od 3-6 meseci u kontinuitetu da bi se popunili depoi, a potom samo u toku menstrualnog ciklusa.

Posebnu pažnju treba posvetiti dugotrajnim anemijama koje se teško popravljaju lekovima i preporučenom ishranom. Tada treba misliti na mogućnost postojanja tumora gastrointestinalnog trakta kod kojih dolazi do mikroskopskih, golim okom nevidljivih krvarenja putem stolice. U tom slučaju je obavezno testirati stolicu na okultna krvarenja (FOB Test).

Ako se anemija ne leči na vreme, može dovesti do potrebe za transfuzijama krvi.

Osim toga, nelečena anemija može dovesti do dodatnih zdravstvenih problema kao što je preopterećenje srca i pojave srčanih tegoba, može otežati mentalne procese-učenje, pamćenje, a kasnije i pisanje i čitanje ili obavljanje svakodnevnih poslova.

Kako se anemija leči?
Pristupi lečenju su različiti i mnogo zavise od uzroka anemije. Zato je najvažnije, nakon postavljanja dijagnoze anemije, utvrditi njen uzrok. Lekar je taj koji treba da odredi da li je dovoljna samo promena životnih navika u ishrani ili i primena lekova i nakon toga predočiti pacijentu „Preporuke za pacijente sa anemijom“ kojih treba da se pridržava. Samolečenje se ne preporučuje.

dr Jovana Jovanović
Lekar opšte prakse